pharmed
FIZIOTENS 0,2MG N14 TB
TƏSDİQ EDİLMİŞDİR
Azərbaycan Respublikası
Səhiyyə Nazirliyi
Farmakoloji və Farmakopeya
Ekspert Şurasının sədri
_____________ E.M.Ağayev
_______________________ 2023-cü il
Dərman vasitəsinin istifadəsi üzrə təlimat (xəstələr üçün)
FİZİOTENZ® örtüklü tabletlər
PHYSIOTENS®
Beynəlxalq patentləşdirilməmiş adı: Moxonidine
Tərkibi
Təsiredici maddə: 1 tabletin tərkibində 0,2 mq və ya 0,4 mq moksonidin vardır.
Köməkçi maddələr: laktoza monohidrat, povidon K25, krospovidon, maqnezium stearat.
Örtüyü: hipromelloza, etilsellüloza, makroqol 6000, talk, qırmızı dəmir
oksidi (E 172), titan dioksid (E 171).
Təsviri
Fiziotenz 0,2 mq
Girdə, qabarıq, bir tərəfində “0,2” həkk edilmiş, açıq-çəhrayı rəngli, örtüklü tabletlərdir.
Fiziotenz 0,4 mq
Girdə, qabarıq, bir tərəfində “0,4” həkk edilmiş, qəhvəyi-çəhrayı rəngli, örtüklü tabletlərdir.
Farmakoterapevtik qrupu
İmidazolin reseptorlarının aqonistləri.
ATC kodu: C02AC05.
Farmakoloji xüsusiyyətləri
Farmakodinamikası
Heyvanların müxtəlif modelləri üzərində göstərildiyi kimi, moksonidin güclü antihipertenziv
preparatdır. Mövcud eksperimental məlumatlar göstərir ki, moksonidinin təsir göstərdiyi nahiyə mərkəzi
sinir sistemidir (MSS). Göstərilmişdir ki, moksonidin baş beynin gövdəsində imidazolin reseptorlarını
selektiv stimullaşdırır. Bu imidazolinə qarşı həssas reseptorlar, əsasən periferik simpatik sinir sisteminin
mərkəzi nəzarəti üçün əhəmiyyətli nahiyədə – uzunsov beynin ventro-lateral hissəsinin rostral şöbəsində
yerləşirlər. Ehtimal edilir ki, imidazolin reseptorlarının stimullaşdırılması nəticəsində simpatik aktivlik
zəifləyir və arterial təzyiq aşağı düşür.
Moksonidin digər simpatolitik antihipertenziv preparatlardan onunla fərqlənir ki, onun imidazolin
reseptorları ilə müqayisədə məlum α2-adrenoreseptorlara affinliyi aşağıdır. Moksonidinin qəbulu zamanı
sedativ effektin və ağızda quruluğun ehtimalının az olması, α2-adrenoreseptorlara oxşarlığın aşağı
olması ilə izah edilə bilər.
İnsanlarda moksonidin qəbulu sistem damar müqavimətinin aşağı düşməsinə və beləliklə də arterial
təzyiqin aşağı düşməsinə gətirib çıxarır. Moksonidinin antihipertenziv effekti ikiqat kor, plasebo-
nəzarətli, randomizəedilmiş tədqiqatlarda nümayiş etdirilib. Dərc edilmiş məlumatlar onu göstərir ki,
arterial hipertenziyası və sol mədəciyin hipertrofiyası (SMH) olan pasiyentlərdə, arterial təzyiqin bu cür
aşağı düşməsi üçün, tiazid diuretik preparatın kalsium kanallarının blokatorları ilə kombinasiyasının
istifadəsi ilə müqayisədə, moksonidin ilə birlikdə angiotenzin II-nin antaqonistinin istifadəsi SMH-nın
reqressivləşməsinin yaxşılaşmasını əldə etmək imkanı vermişdir.
İki ay müddətində davam edən klinik tədqiqatda, orta dərəcəli hipertenziyadan və piylənmədən əziyyət
çəkən və insulinə qarşı rezistentliyi olan pasiyentlərdə, plasebo ilə müqayisədə moksonidin insulinə
həssaslıq indeksini 21% yaxşılaşdırmışdır.
Farmakokinetikası
Sorulması
Peroral qəbuldan sonra moksonidin mədə-bağırsaq traktının yuxarı şöbəsindən sürətlə (Tmax təqribən 1
saatdır) və demək olar ki, tamamilə absorbsiya olunur. Mütləq biomənimsənilməsi təqribən 88% təşkil
edir ki, bu da əhəmiyyətli ilk keçid metabolizminin olmamasını göstərir. Qida qəbulu moksonidinin
farmakokinetikasına təsir etmir.
Paylanması
İn vitro şəraitdə müəyyən edilmişdir ki, qan plazmasının zülalları ilə birləşməsi təqribən 7,2%-dir.
Biotransformasiyası
İnsan qan plazmasının analizlərinin cəminə əsasən, yalnız dehidrogenləşmiş moksonidin müəyyən
edilmişdir. Moksonidin ilə müqayisədə dehidrogenləşmiş moksonidinin farmakodinamik aktivliyi
təqribən 1/10 təşkil edir.
Xaric olması
24 saat müddətində, preparatın ümumi dozasının 78%-i dəyişilməmiş moksonidin və 13%-i
dehidrogenləşmiş moksonidin şəklində sidiklə xaric olunur. Sidikdə olan digər metabolitlər yeridilən
dozanın təqribən 8%-ini təşkil etmişdsir. Preparatın 1%-dən az miqdarı nəcis ilə xaric olur.
Moksonidinin və onun metabolitlərinin yarımxaricolma dövrləri, müvafiq olaraq təqribən 2,5 və 5 saat
təşkil edir.
Hipertenziyadan əziyyət çəkən pasiyentlərdə farmakokinetikası
Sağlam könüllülərlə müqayisədə hipertenziyadan əziyyət çəkən pasiyentlərdə preparatın
farmakokinetikasında heç bir dəyişiklik müşahidə olunmamışdır.
Yaşlı pasiyentlərdə farmakokinetikası
Yaşlı pasiyentlərdə preparatın farmakokinetikasında yaşla əlaqədar dəyişikliklər müşahidə edilir;
ehtimal edilir ki, bu dəyişikliklər metabolik aktivliyin aşağı düşməsi və/ və ya bir qədər yüksək
biomənimsənilmə nəticəsində baş verir. Lakin, bu farmakokinetik fərqlər klinik əhəmiyyət kəsb etmir.
Uşaqlarda farmakokinetikası
Uşaqlarda moksonidinin istifadəsi tövsiyə edilmədiyi üçün, bu subpopulyasiyada heç bir farmakokinetik
tədqiqat aparılmamışdır.
Böyrək xəstəlikləri zamanı farmakokinetikası
Moksonidinin xaric olması əhəmiyyətli dərəcədə kreatininin klirensi ilə əlaqədardır. Böyrək
funksiyalarının fəaliyyəti normal olan (YFS-i > 90 ml/dəq) hipertenziyadan əziyyət çəkən pasiyentlərlə
müqayisədə, böyrək funksiyalarının orta dərəcəli pozulması olan pasiyentlərdə (YFS-i 30-60 ml/dəq)
preparatın qan plazmasında davamlı konsentrasiyaları və son yarım-xaricolma dövrü, müvafiq olaraq 2
dəfə və 1,5 dəfə çoxdur. Böyrək funksiyalarının fəaliyyəti normal olan pasiyentlərlə müqayisədə, böyrək
funksiyalarının orta dərəcəli pozulması olan pasiyentlərdə moksonidinin maksimal plazma
konsentrasiyaları 1,5-2 dəfə yüksəkdir. Ağır dərəcəli böyrək çatışmazlığından əziyyət çəkən
pasiyentlərdə (YFS-i < 30 ml/dəq) preparatın qan plazmasında davamlı konsentrasiyaları və son
yarımxaricolma dövrü 3 dəfə yüksəkdir. Bu pasiyentlərdə moksonidinin dəfələrlə təkrar qəbulundan
sonra belə, preparatın heç bir gözlənilməz toplanması müşahidə edilməmişdir. Böyrək funksiyalarının
fəaliyyəti normal olan və hipertenziyadan əziyyət çəkən pasiyentlərlə müqayisədə, hemodializ
proseduraları qəbul edən böyrək çatışmazlığının terminal mərhələsində (YFS-i < 10 ml/dəq) olan
pasiyentlərdə preparatın “konsentrasiya-zaman” əyrisi altındakı sahəsi (AUC) və son yarımxaricolma
dövrü, müvafiq olaraq 6 dəfə və 4 dəfə çoxdur.
Böyrək zədələnməsi olan pasiyentlərdə moksonidinin dozasını pasiyentin fərdi tələblərinə müvafiq
titrləmək lazımdır.
Moksonidin hemodializ zamanı əhəmiyyətsiz dərəcədə xaric olunur.
İstifadəsinə göstərişlər
Arterial hipertenziyanın müalicəsi.
Əks göstərişlər
- Təsiredici maddəyə və ya preparatın tərkibində olan hər hansı köməkçi komponentə qarşı yüksək
həssaslıq;
sinus düyününün zəifliyi sindromu;
- bradikardiya (sakitlik vəziyyətində nəbz dəqiqədə < 50 vurğu);
- II-ci və ya III-cü dərəcəli atrioventrikulyar blokada;
- ürək çatışmazlığı;
- hamiləlik və laktasiya dövrü;
- uşaqlar.
Xüsusi göstərişlər və ehtiyat tədbirləri
Preparatın qeydiyyatdan sonrakı istifadə dövründə, moksonidin ilə müalicə qəbul alan pasiyentlərdə,
müxtəlif dərəcəli atrioventrikulyar blokada halları barədə məlumatlar alınmışdır. Bu məlumatlara
əsaslanaraq, moksonidinin atrioventrikulyar keçiriciliyin ləngiməsində rolunu tamamilə istisna etmək
olmaz. Bu səbəbdən, atrioventrikulyar blokadanın inkişaf etməsinə meyillilik ehtimal olunan
pasiyentlərdə preparatı ehtiyatla istifadə etmək lazımdır.
I dərəcəli atrioventrikulyar blokadası olan pasiyentlərdə bradikardiyanın qarşısını almaq məqsədi ilə,
moksonidini xüsusi ehtiyatla istifadə etmək lazımdır. Daha yüksək dərəcəli atrioventrikulyar blokada
olan pasiyentlərə moksonidini istifadə etmək olmaz (“Əks göstərişlər” bölməsinə bax).
Ağır dərəcəli ürəyin işemik xəstəliyindən və ya qeyri-stabil stenokardiyadan əziyyət çəkən pasiyentlərdə
preparatın istifadə təcrübəsi məhdud olduğu üçün, bu kateqoriyadan olan pasiyentlərdə moksonidini
xüsusi ehtiyatla istifadə etmək lazımdır.
Böyrək çatışmazlığından əziyyət çəkən pasiyentlərə moksonidini ehtiyatla istifadə etmək tövsiyə olunur,
çünki moksonidin orqanizmdən əsasən böyrəklər vasitəsi ilə xaric olunur. Belə pasiyentlərdə preparatı
istifadə etdikdə, xüsusilə müalicənin başlanğıcında, dozanı diqqətlə seçmək tövsiyə olunur.
Moksonidinin başlanğıc dozası sutkada 0,2 mq olmalıdır və klinik göstərişlər olduqda və preparat yaxşı
keçirildikdə, orta dərəcəli böyrək çatışmazlığı olan pasiyentlərdə (YFS-i > 30 ml/dəq, lakin < 60 ml/dəq)
sutkada maksimal 0,4 mq-a qədər və ağır dərəcəli böyrək çatışmazlığı olan pasiyentlərdə (YFS-i <
30 ml/dəq) sutkada maksimal 0,3 mq-a qədər artırıla bilər.
Moksonidin β-blokator ilə kombinasiyada istifadə edildiyi halda, hər iki preparatla müalicənin
dayandırılması tələb olunarsa, əvvəl β-blokatorun istifadəsini, bir neçə gündən sonra isə moksonidinin
istifadəsini dayandırmaq lazımdır.
Hal-hazırda moksonidinin qəbulunun dayandırılmasının arterial təzyiqin yüksəlməsinə səbəb olması
barədə heç bir təsdiq yoxdur. Lakin, moksonidin ilə müalicənin birdən-birə dayandırılması tövsiyə
edilmir. Preparatın dozasını 2 həftə müddətində, tədricən aşağı salmaq lazımdır.
Qalaktozaya qarşı dözümsüzlük, laktaza çatışmazlığı və ya qlükoza-qalaktoza malabsorbsiyası sindromu
kimi irsi xəstəlikləri olan pasiyentlərdə preparatı istifadə etmək olmaz.
Digər dərman vasitələri ilə qarşılıqlı təsiri
Moksonidinin digər antihipertenziv preparatlarla eyni zamanda istifadə edilməsi additiv effektə gətirib
çıxara bilər.
Trisiklik antidepressantlar mərkəzi təsirli antihipertenziv preparatların effektivliyini aşağı sala bilər,
bunu nəzərə alaraq, moksonidini trisiklik antidepressantlarla eyni zamanda istifadə etmək tövsiyə
edilmir.
Moksonidin trisiklik antidepressantların (birlikdə təyin etməkdən çəkinmək lazımdır),
trankvilizatorların, sedativ və yuxugətirici preparatların sedativ təsirlərini gücləndirə bilər.
Lorazepam qəbul edən pasiyentlərdə moksonidin, zəifləmiş koqnitiv funksiyaları yaxşılaşdırır. Eyni
zamanda istifadə edildikdə, moksonidin benzodiazepinlərin sedativ effektini gücləndirə bilər.
Moksonidin tubulyar ekskresiya vasitəsi ilə xaric olur. Bu səbəbdən, moksonidinin tubulyar ekskresiya
vasitəsi ilə xaric olan digər preparatlarla qarşılıqlı təsiri istisna edilmir.
Hamiləlik və laktasiya dövründə istifadəsi
Hamiləlik dövrü
Moksonidinin hamilə qadınlarda istifadəsi barədə müvafiq məlumatlar yoxdur. Heyvanlar üzərində
aparılan tədqiqatlar, preparatın embriotoksiklik effektlərini nümayiş etdirmişdir. İnsanlara potensial riski
məlum deyil. Aşkar zəruri hallar istisna olmaqla, moksonidini hamiləlik dövründə istifadə etmək olmaz.
Laktasiya dövrü
Moksonidin ana südünə nüfuz etdiyi üçün, preparatı laktasiya dövründə istifadə etmək olmaz.
Moksonidinlə müalicəyə mütləq tələbat olduğu halda, ana südü ilə qidalanmanı dayandırmaq lazımdır.
Nəqliyyat vasitələrini və digər potensial təhlükəli mexanizmləri idarəetmə qabiliyyətinə təsiri
Preparatın nəqliyyat vasitələrini və digər potensial təhlükəli mexanizmləri idarəetmə qabiliyyətinə təsiri
istiqamətində tədqiqatlar aparılmayıb.
Yuxuya meyllilik və başgicəllənmə barədə məlumatlar var. Bunları nəqliyyat vasitələrini və digər
potensial təhlükəli mexanizmləri idarə etdikdə, nəzərə almaq lazımdır.
İstifadə qaydası və dozası
Moksonidini qida qəbulundan asılı olmayaraq, daxilə istifadə etmək lazımdır.
Preparatın standart başlanğıc dozası sutkada 0,2 mq təşkil edir; maksimal sutkalıq doza 0,6 mq-dır – iki
dəfəyə qəbul olunur. Maksimal birdəfəlik doza 0,4 mq-dır. Pasiyentin reaksiyasından asılı olaraq,
preparatın sutkalıq dozasını fərdi qaydada korreksiya etmək lazımdır.
Orta və ağır dərəcəli böyrək çatışmazlığından əziyyət çəkən pasiyentlər üçün moksonidinin sutkalıq
başlanğıc dozası sutkada 0,2 mq təşkil edir. Orta dərəcəli böyrək çatışmazlığından əziyyət çəkən
pasiyentlərdə, zəruri hallarda və preparat pasiyent tərəfindən yaxşı keçirildikdə, moksonidinin dozasını
sutkada 0,4 mq-a qədər, ağır dərəcəli böyrək çatışmazlığında isə 0,3 mq-a qədər artırmaq olar (“Xüsusi
göstərişlər və ehtiyat tədbirləri” bölməsinə bax).
Hemodializ proseduraları qəbul edən pasiyentlər üçün preparatın başlanğıc dozası sutkada 0,2 mq təşkil
edir. Zəruri hallarda və preparat pasiyent tərəfindən yaxşı keçirildikdə, dozanı sutkada 0,4 mq-a qədər
artırmaq olar.
Preparatın təhlükəsizliyi və effektivliyi barədə məlumatların olmadığı üçün, moksonidini 18 yaşa qədər
uşaqlara və yeniyetmələrə istifadə etmək tövsiyə edilmir.
Əlavə təsirləri
Moksonidin qəbul edən pasiyentlərdə, ən tez-tez müşahidə olunan əlavə effektlər: ağızda quruluq,
başgicəllənmə, asteniya və yuxuya meyllilik. Müalicəyə başladıqdan bir neçə həftə sonra, bu simptomlar
adətən azalır.
Doza həddinin aşılmasi
Doza həddinin aşılması simptomları
Doza həddinin aşılmasının bir neçə halları barədə məlumat verilib ki, onlardan biri də ölümlə
nəticələnməyən 19,6 mq preparatın birdəfəlik qəbuludur.
Simptom və əlamətlərə aşağıdakılar aiddir: başağrısı, sedativ effekt, yuxuya meyillilik, hipotenziya,
başgicəllənmə, asteniya, bradikardiya, ağızda quruluq, qusma, yorğunluq və qarnın yuxarı nahiyəsində
ağrı. Doza həddinin aşılmasının ağır hallarında, şüurun pozulması simptomlarına və tənəffüsün
tormozlanmasına diqqətlə nəzarət etmək tövsiyə edilir.
Bundan əlavə, heyvanlar üzərində preparatın yüksək dozalarının öyrənilməsi istiqamətində aparılan bir
neçə tədqiqatda göstərildiyi kimi, həmçinin keçici arterial hipertenziya, taxikardiya və hiperqlikemiya
müşahidə oluna bilər.
Doza həddinin aşılmasının müalicəsi
Spesifik antidotu yoxdur. Hipotenziya baş verdikdə, qan dövranını dəstəkləmək məqsədi ilə, orqanizmə
mayelərin və dofaminin yeridilməsi kimi tədbirlər görülməsini nəzərdən keçirmək lazımdır.
Bradikardiyanın müalicəsi üçün atropindən istifadə etmək olar. α-reseptorların antaqonistləri
moksonidinilə doza həddinin aşılmasının paradoksal hipertenziv effektlərini azalda bilər və ya tamamilə
aradan qaldıra bilərlər.
Buraxılış forması
14 tablet, blisterdə. 1 blister içlik vərəqə ilə birlikdə karton qutuya qablaşdırılır.
Saxlanma şəraiti
25°C-dən aşağı temperaturda (0,2 mq-lıq tabletlər üçün) və 25°C-dən aşağı temperaturda (0,4 mq-lıq
tabletlər üçün) və uşaqların əli çatmayan yerdə saxlamaq lazımdır.
Yararlılıq müddəti
2 il (0,2 mq-lıq tabletlər üçün).
3 il (0,4 mq-lıq tabletlər üçün).
Yararlılıq müddəti bitdikdən sonra istifadə etmək olmaz.
Aptekdən buraxılma şərti
Resept əsasında buraxılır.
İstehsalçı
Mylan Laboratories SAS, France.
Route de Belleville, Lieu-dit Maillard, 01400 Châtillon-sur-Chalaronne, France.
Qeydiyyat vəsiqəsinin sahibi
Abbot Laboratories GmbH, Germany.
Freundalle 9A, 30173 Hannover, Germany.
Preparatdan istifadə etdikdə arzuolunmaz hadisə və ya preparatın keyfiyyətinə şikayət olduqda,
aşağıdakı telefon nömrəsinə zəng vuraraq, Ebbotta məlumat vermək lazımdır: +380 44 498 6080 (24
saat fasiləsiz) və ya e-poçt: pv.cis@abbott.com